Reisfotografie: hoe zit 't met sluitertijd, ISO en diafragma?

sluitertijd 9242

In dit artikel wil ik het hebben over hoe je je exposure bepaalt bij het nemen van een foto. Dat klinkt misschien een beetje saai, maar het kiezen van de juiste sluitertijd in combinatie met het diafragma en de ISO-waarde is echt super belangrijk. Naast dat het voor een heel groot deel de kwaliteit, het gevoel dat je wilt uitstralen en de sfeer van de foto bepaalt, kan het je foto ook simpelweg verpesten. Vraag aan iemand die altijd foto's heeft genomen op de automatische stand of hij/zij dat doet vanuit een manuele instelling. De kans is groot dat de foto compleet mislukt omdat de sluitertijd niet goed ingesteld staat. En begrijp me niet verkeerd, het is ook niet altijd makkelijk. Dat komt omdat het bepalen van de juiste sluitertijd een samenspel is van factoren. Niet alleen van omgevingsfactoren zoals de vraag of er beweging in de foto zit, welke kleur je de foto wilt meegeven en of het er donker is, of niet, maar ook omdat je te maken hebt met twee andere instellingen van je camera: je diafragma en de ISO-waarde. Maar hoe dan ook: de sluitertijd speelt een super belangrijke rol bij het vertalen van de foto zoals jij die als het goed is in je hoofd hebt zitten. Zit je verkeerd met de sluitertijd? Dan pakt die vertaling waarschijnlijk anders uit. Daarom is het erg belangrijk dat je dat onder de knie hebt.

sluitertijd 9064

Sluitertijd. Eén van de basisprincipes van het zetten van de juiste exposure heeft te maken met de sluitertijd: ik heb het hier dus over over- of onderbelichting. Bij het nemen van een foto stel je de sensor van de camera open aan belichting. Als het goed is precies voldoende om juist die foto te nemen die je in je hoofd hebt. Laat je de sluitertijd te lang open staan, dan wordt de sensor overbelicht en zal de foto te licht uitslaan. Een te korte sluitertijd zorgt er voor dat de foto te donker wordt. Nu is het met digitale fotografie natuurlijk zo dat je met bepaalde software heel veel kunt bereiken. Denk aan een programma als Lightroom of Photoshop. Alleen zijn deze programma's er niet voor bedoeld om je te redden bij slecht genomen foto's. Wanneer alle basisinstellingen juist zijn, dan kun je met deze software de foto net wat mooier, beter maken. Maar wanneer een foto is overbelicht, dan zul je dit blijven terugzien in de foto. Bijna altijd. De toon wordt net iets anders, net als de scherpte, verzadiging, contrast en....ruis. Vooral dit laatste zul je goed terugzien wanneer je een slecht genomen foto probeert te verbeteren.

Natuurlijk kun je de camera dit voor je laten bepalen, maar dan verlies je alle grip op de foto. Denk bijvoorbeeld aan de diepte in een foto. Wanneer je een foto van iemands gezicht maakt, dan wil je dat die persoon er uit springt en dat de achtergrond vervaagt. Dat doe je door een diafragma te kiezen. Dat is het tweede basisprincipe bij het zetten van de juiste exposure.

sluitertijd 8972

Diafragma. Bij een hoog diafragma te kiezen (laag getal), bijvoorbeeld f4.0 vervaagt de achtergrond omdat je focus legt op je onderwerp. Hoe kleiner het getal, hoe groter de focus wordt. Bij bijvoorbeeld een diafragma van f2.8 kun je de ogen van iemand scherp hebben en begint het bij de oren al een stuk minder scherp te worden. Wanneer je de camera het diafragma voor je laat bepalen, dan krijg je met een diafragma van rond de 8 of hoger dat de achtergrond ook (redelijk) scherp wordt En dat wil je  bij bijvoorbeeld een portretfoto nu juist net niet. Dus is het belangrijk dat je zelf je instellingen kunt regelen en je het diafragma aanpast op de door jou gekozen sluitertijd (of andersom).

Hetzelfde geldt voor een foto waarbij je iets vertraagd wil laten zien, dus om meer snelheid of creativiteit in een foto te brengen. Dat gaat je niet lukken wanneer je de foto op de A-stand zet. De camera kan natuurlijk niet raden wat voor foto jij in je hoofd hebt. Daarom is het super belangrijk dat je weet wat de waarde is van de sluitertijd op je camera en dat je deze ook leert te gebruiken. Mijn tip zou zijn het gewoon eens een paar keer te proberen. En dan in de eerste week als het steeds mis gaat niet opgeven! Juist daar moet je even doorzetten. Als je daar doorheen komt kun je al zeggen dat je een betere fotograaf bent dan de week ervoor Lachen.

sluitertijd 9001

ISO-waarde. Het derde basisprincipe is de ISO-waarde. De ISO-waarde bepaalt de gevoeligheid van de camera voor licht en is het uitgangspunt bij het bepalen van zowel de sluitertijd als het diafragma. Wanneer de ISO-waarde wordt verhoogd, wordt de camera gevoeliger voor licht. Dus hoe donkerder de omgeving is, hoe hoger de ISO-waarde moet zijn. Maar een hogere ISO-waarde gaat wel ten koste van meer ruis op een foto. Daarom is het belangrijk dat je ten alle tijden de ruis zo laag mogelijk houdt. Tip: zet nadat je hebt gefotografeerd op een hogere ISO-waarde, altijd direct de ISO terug naar een lage stand. Zo voorkom je dat je de volgende dag met een heldere hemel aan het fotograferen bent op ISO-1250 en je er dus later achter komt dat je foto's toch wel wat korrelig zijn.

Alle drie bovenstaande onderwerpen bepalen voor een heel groot deel hoe goed je in staat bent de foto die je in je hoofd hebt te vertalen. Het is dus belangrijk dat je dit onder de knie hebt. Mijn tip zou zijn: ga er op uit en probeer te begrijpen hoe deze drie onderwerpen samenwerken en probeer ze onder de knie te krijgen. Je wordt er ongetwijfeld een betere fotograaf door!

 Heb je iets gehad aan dit artikel?

Alle reacties

Er zijn nog geen reacties geplaatst